EN | NL
Walking with the Ju/'Haonsi San people of Northern Namibia

De Ju/’Hoansi San van Namibië

Ontdek

de kennis,

het landschap,

en een andere manier

om ernaar te kijken.

Een andere manier van kijken

De Ju/’Hoansi zijn een van de verschillende San-volken van zuidelijk Afrika, met gemeenschappen in het noordoosten van Namibië en het aangrenzende Botswana.

Duizenden jaren lang waren hun levens nauw verbonden met de bossen en savannes van de Kalahari. Jagen en verzamelen vereisten een diepgaande kennis van het landschap: dieren volgen, eetbare en geneeskrachtige planten herkennen, water vinden, de seizoenen lezen en weten hoe wildlife zich gedraagt.

Deze kennis werd nooit opgeschreven. Ze werd van generatie op generatie doorgegeven door observatie, ervaring en tijd die samen werd doorgebracht.

Tegenwoordig is het leven aanzienlijk veranderd. De meeste Ju/’Hoansi-families zijn niet langer volledig afhankelijk van jagen en verzamelen, en modern onderwijs, permanente nederzettingen, werk en toerisme maken allemaal deel uit van het dagelijks leven.

Toch is veel van hun traditionele kennis behouden gebleven. Juist die bijzondere kennis van de natuurlijke wereld maakt een bezoek zo waardevol.

Ju/'Hoansi San man setting up a trap during Namibia guided safari.
Een val zetten voor kleine dieren.

Het Landschap lezen

Een van de eerste dingen die bezoekers opvalt, is hoe anders Ju/’Hoansi-gidsen naar de bush kijken.

Wat op het eerste gezicht een leeg landschap lijkt, blijkt al snel vol details te zitten. Een pootafdruk vertelt welk dier er voorbij is gekomen, hoe lang geleden en vaak zelfs wat het aan het doen was. Planten waar de meeste mensen achteloos aan voorbijlopen, hebben traditionele toepassingen als voedsel, medicijn, vezels of materiaal voor de jacht.

Spoorzoeken is misschien de bekendste vaardigheid, maar het is slechts één onderdeel van een veel bredere kennis van de omgeving.

Door de bush te lopen met Ju/’Hoansi-gidsen gaat dan ook minder over het vinden van wildlife dan over leren zien wat de meesten van ons zelf nooit zouden hebben opgemerkt.

Healing ritual in the Ju/'Hoansi San Living Museum in Namibia.
Een demonstratie van een traditioneel genezingsritueel.

Het Living Museum bij Grashoek

Mijn bezoeken aan de Ju/’Hoansi vinden plaats in het Living Museum bij Grashoek, in het noordoosten van Namibië.

Het is de moeite waard om uit te leggen wat een Living Museum eigenlijk is.

Het museum werd opgericht door leden van de Ju/’Hoansi-gemeenschap om traditionele kennis te behouden en tegelijkertijd inkomsten te creëren via cultureel toerisme. Bezoekers maken kennis met activiteiten zoals spoorzoeken, het herkennen van nuttige planten, vuur maken, het vervaardigen van traditioneel jachtmateriaal, ambachten, muziek en dans.

Deze demonstraties worden voor bezoekers georganiseerd, en ik vind het belangrijk daar open over te zijn.

Tegelijkertijd zijn ze gebaseerd op echte kennis die van generatie op generatie is doorgegeven. De vaardigheden, verhalen en tradities behoren toe aan de mensen die ze delen. Het bezoek draait niet om doen alsof het leven onveranderd is gebleven, maar om te begrijpen welke betekenis traditionele kennis vandaag nog heeft.

Juist die eerlijkheid maakt de ervaring voor mij interessanter, niet minder.

Ju/'Hoansi San people of northern Namibia
Vuur maken.

Tijd doorbrengen met de Ju/’Hoansi

Het programma zelf geeft een goede kennismaking, maar ik heb gemerkt dat de meest memorabele momenten vaak tussen de demonstraties door ontstaan.

Er is tijd om vragen te stellen, door de bush te lopen, samen te zitten en gewoon van het gesprek te genieten.

Net als bij mijn bezoeken aan Himba-gemeenschappen houd ik er niet van om te haasten. Meer tijd zorgt ervoor dat het bezoek minder als een voorstelling gaat voelen en meer als een gelegenheid om de mensen erachter te leren kennen.

Voor fotografen geldt hetzelfde.

Fotografie kan onderdeel zijn van het bezoek, maar ik kom liever niet aan met een checklist van foto’s die gemaakt moeten worden. De beste foto’s ontstaan meestal vanzelf wanneer mensen de tijd hebben gehad om te ontspannen en zich bij elkaar op hun gemak te voelen.

Traditie, keuze & verandering

De Ju/’Hoansi worden vaak omschreven als een van de laatste jager-verzamelaarsamenlevingen ter wereld.

Die omschrijving vertelt maar een deel van het verhaal.

Net als iedere gemeenschap hebben de Ju/’Hoansi zich aangepast aan veranderende omstandigheden. Jongeren gaan naar school, veel families wonen in permanente nederzettingen en moderne technologie maakt deel uit van het dagelijks leven.

Dat betekent niet dat traditionele kennis is verdwenen.

De vaardigheden van het spoorzoeken, het begrijpen van wildlife, het herkennen van planten en het lezen van het landschap bestaan nog steeds, ook al zijn ze niet langer essentieel voor het dagelijks overleven zoals dat ooit het geval was.

Projecten zoals het Living Museum helpen ervoor te zorgen dat deze kennis wordt beoefend, gedemonstreerd en doorgegeven aan jongere generaties.

Voor mij is dat veel interessanter dan het idee om een cultuur precies te willen behouden zoals die honderd jaar geleden was.

Reizen naar Grashoek

Het Living Museum bij Grashoek past natuurlijk in een reis door Noord-Namibië, vooral wanneer je tussen Etosha National Park en de Zambezi regio reist.

Het bezoek kan bestaan uit een wandeling door de bush, demonstraties van spoorzoeken, kennismaken met traditioneel plantgebruik, ambachten, muziek en dans. Afhankelijk van de reis kunnen we ook overnachten op Ju/’Hoansi-land, in plaats van alleen een kort bezoek overdag te brengen.

Zoals met veel van mijn reizen door Namibië, geef ik er de voorkeur aan voldoende tijd op een plek door te brengen in plaats van die te behandelen als nog een bezienswaardigheid die we onderweg kunnen afvinken.

Spending time with the Ju/'Hoansi San people of north Namibia.

Een reis door Noord-Namibië

Een bezoek aan de Ju/’Hoansi kan een van de rustigere en meest memorabele onderdelen worden van een reis door Noord-Namibië.

Of je interesse nu uitgaat naar wildlife, fotografie of het beter leren kennen van de mensen en culturen van Namibië, we kunnen voldoende tijd in de reis opnemen voor plekken als deze.

Vertel me wat je naar Namibië trekt, hoe je graag reist en hoeveel tijd je hebt. Van daaruit kunnen we een reis vormgeven rond de landschappen, het wildlife en de ontmoetingen die je het meest aanspreken.

Tijd met de Ju/’Hoansi kan onderdeel worden van een reis tussen Etosha en de Zambezi regio, of juist meer nadruk krijgen in een reis die draait om cultuur, mensen en fotografie.

Ontdek hoe tijd met de Ju/’Hoansi San in een reis past:

Ontdek de bestemmingen zelf, zie hoe ze met elkaar verbonden zijn en stel een reis samen rond de plekken die je het meest aanspreken.

Liever de mogelijkheden bespreken?

Mini Gallery

Een selectie foto’s van de Ju/’Hoansi San.

Meer op Duniart Photography

Door verschillende reizen door Namibië heen heb ik de Ju/’Hoansi gefotografeerd. Als je verder wilt kijken, vind je op mijn fotografiewebsite Duniart een persoonlijk reisverhaal en een uitgebreide fotogalerij.

error: Content is protected !!